Xαρακτηριστικά αποσπάσματα του εξαιρετικού αυτού άρθρου:
Δωρεά και ευεργέτης
Πριν απ’ οτιδήποτε άλλο, χρήσιμο είναι να πούμε ορισμένα πράγματα για τη δωρεά και να τη συνδέσουμε με τον άνθρωπο και την κοινωνία. Το δύσκολο σ’ αυτήν την περίπτωση είναι ότι προσπαθούμε να συνδέσουμε μία έννοια, όπως είναι η δωρεά, με δύο εντελώς διαφορετικά από λειτουργικής άποψης πράγματα. Ενώ η δωρεά απευθύνεται στον άνθρωπο και στην κοινωνία του έχοντας σταθερά χαρακτηριστικά, οι αποδέκτες δεν είναι της ίδιας φύσης.
" Η σημερινή εποχή είναι η πιο κρίσιμη και η πιο
σημαντική για τον άνθρωπο, γιατί η σημασία της γνώσης μπορεί να γίνει
απ’ όλους αντιληπτή. Έπρεπε να περάσουν χιλιάδες χρόνια για να γίνει
ορατό αυτό, που ήταν γνωστό από την εποχή της Δημιουργίας. Σήμερα όλοι
αντιλαμβάνονται ότι το κεφάλαιο είναι η γνώση. Δίνουμε γνώση σε κάποιον
και γίνεται πλούσιος. Αυτό κατά το Μεσαίωνα δεν ήταν δυνατό να συμβεί,
γιατί ο πλούτος ήταν το φέουδο. Ο φτωχός, είτε είχε γνώση είτε όχι,
βρισκόταν στο έλεος του φεουδάρχη.
Τι μπορούσε να κάνει ο άνθρωπος σ’ εκείνες τις
συνθήκες μέσω της γνώσης, όταν κύριός του ήταν η κοιλιά του; Αν αρνιόταν
να γίνει δούλος, δεν ήταν δυνατό να επιβιώσει. Αυτή η άσχημη και σχεδόν
ανίκητη κατάσταση δεν προέκυψε ως διά μαγείας, αλλά ήταν αποτέλεσμα των
ψευδοευεργετών και των ανθρώπων που δεν μπορούσαν να τους κρίνουν, όταν
αυτό ήταν αναγκαίο. Κάποιοι κάποτε προτίμησαν το τσεκούρι και δεν
απαίτησαν τη γνώση. Έχτισαν για τους άθλιους παλάτια κι από τότε μέχρι
σήμερα σέρνονται έξω απ’ αυτά.
... Σήμερα τι διαφορετικό συμβαίνει; Οι ψευδοευεργέτες
κατοικούν σε παλάτια και οι ομάδες δε διακρίνονται από τα τσεκούρια,
αλλά από τις διάφορες θεωρίες. Αντί ν’ ανήκει ο άνθρωπος στην ομάδα των
κατόχων τσεκουριών, ανήκει στην ομάδα των φιλελευθέρων. Έτσι, σύμφωνα με
τα παραπάνω, οι τοξότες θα μπορούσαν να είναι οι σοσιαλιστές. Τίποτε
απολύτως δεν έχει καταφέρει ο άνθρωπος σ’ ό,τι αφορά την προσπάθειά του
να ζει ελεύθερος. Οι ψευδοεκλεκτοί ελέγχουν τη γνώση και κάθε φορά που
προκύπτει οτιδήποτε το οικειοποιούνται και το φέρνουν στα μέτρα τους. Οι
δούλοι άνθρωποι πολεμούν μεταξύ τους κι όλοι είναι ικανοποιημένοι.
Είναι τόσο τρομερή η παγίδα, ώστε η γνώση σήμερα είναι απολύτως νεκρή
μετά τη γέννησή της. Η ευφυΐα του ανθρώπου γεννά μία καινούρια θεωρία
και πριν αυτή αξιολογηθεί, είναι νεκρή, επειδή αποτελεί τη βάση για μία
νεότερη.
Η ανθρωπότητα αντιλαμβάνεται πλέον την αξία της
γνώσης αλλά καταβροχθίζει άπειρες ποσότητές της ακατέργαστες κι αντί να
λυτρώνεται, παραμένει στην ίδια κατάσταση. Αυτή η χωρίς μέτρο κατανάλωση
έχει ως αποτέλεσμα να ισχυροποιείται το σύστημα, αφού του δίνει τη
δυνατότητα να διαφθείρει τους εχθρούς του. Είναι αδύνατον ακόμα κι ένας
πραγματικός ευεργέτης, βλέποντας αυτήν την κατάσταση να μην προσπαθήσει
ν’ αρπάξει όσο το δυνατόν περισσότερα, στον ελάχιστο χρόνο κατά τον
οποίο η γνώση του είναι ισχυρή. Αυτό έχει ως συνέπεια να γεννιούνται
διαρκώς ελπίδες και να εξανεμίζονται στη συνέχεια διατηρώντας την
ισχύουσα κατάσταση. Όταν οι ευεργέτες κλέβουν, το σύστημα είναι ισχυρό.
Όταν όλοι είτε θύτες είτε θύματα προσπαθούν να κλέψουν, η κατάσταση
παραμένει σταθερή, επειδή αυτό που ενδιαφέρει είναι να εξαλειφθεί η
κλοπή κι όχι η ταυτότητα του κλέφτη.
Η «Αχίλλειος πτέρνα» σ’ αυτήν την κατάσταση είναι η
εξής: από τη στιγμή που το κεφάλαιο είναι η γνώση, υπάρχει περίπτωση να
βρεθεί ένας άνθρωπος ο οποίος ν’ απειλήσει τις πραγματικές συνθήκες που
δημιουργούν τα άσχημα φαινόμενα. Είναι λοιπόν δυνατό να βρεθεί ένας
άνθρωπος με γνώση —που να μην έχει βραχύβια χαρακτηριστικά— και να μη
δεχτεί τη συνενοχή. Η γνώση μ’ αυτά τα χαρακτηριστικά δεν ωθεί τον
κάτοχό της να ενεργήσει όπως οι ψευδοευεργέτες και να εξαργυρώσει
όσο-όσο το κεφάλαιό του.
Η εξαργύρωση στην εποχή μας επιτυγχάνεται πολύ
εύκολα εξαιτίας των συνθηκών που έχουν δημιουργήσει οι ψευδοευεργέτες
μέσα στους αιώνες. Αυτό γίνεται, επειδή το σύστημα, όπως κι ο κάθε νέος
ευεργέτης, γνωρίζουν ότι η ζωή της κάθε νέας θεωρίας είναι ελάχιστη. Από
την άλλη πλευρά έχουμε μία κοινωνία παντελώς ανομοιογενή. Υπάρχουν μέσα
της άνθρωποι με γνώση όμοια του ευεργέτη κι άνθρωποι χωρίς καμία γνώση.
Η πίεση του χρόνου είναι αυτή, που δημιουργεί τις απαραίτητες συνθήκες
κι οδηγεί στο ξεπούλημα. Κανένας δεν επιθυμεί να ευεργετήσει τη βάση,
δηλαδή τους φτωχούς ανθρώπους, γιατί αυτό είναι χρονοβόρο. Παραδίδουν τη
δωρεά με τέτοιον τρόπο, ώστε να δημιουργεί «εκλεκτούς» και στη βάση
φτάνει ως απόηχος ένα σύνθημα. Από την ίδια δωρεά υπάρχουν άνθρωποι, που
εξασφαλίζουν το μέλλον τους οριστικά κι υπάρχουν άνθρωποι, που
ακολουθούν νέους κυρίους.
Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία του συνθήματος.
Διαχωρίζονται ομάδες μέσα στην κοινωνία, χωρίς να έχουν την ομοιογένεια
που θα περίμενε κάποιος λόγω της κοινής ευεργεσίας. Αναγνωρίζει ο ένας
τον άλλο, όχι όπως οι άνθρωποι ανθρώπους, αλλά όπως τα ζώα άλλα ζώα που
ανήκουν στο ίδιο κοπάδι. Οι κραυγές είναι τα συνθήματα και η κοινή
εξωτερική εμφάνιση δίνει την ασφάλεια σ’ ό,τι αφορά την αναγνώριση. Όπως
ένας ταύρος φαίνεται περίεργος στα πρόβατα, έτσι κι ένας άνθρωπος με
σμόκιν φαινόταν περίεργος στους κομμουνιστές του ’70, αν προσπαθούσε να
συμμετέχει στις δραστηριότητές τους. Δεν κρίνουν τον άνθρωπο ως άνθρωπο
μέσω της γνώσης. Αρκούνται στην ασφάλεια που τους προσφέρει η λογική των
κοπαδιών.
...Σύστημα επομένως είναι ο εξουσιαστής και σύστημα είναι κι ο γείτονας. Αυτός που τα βλέπει όλα αυτά κι αισθάνεται αδικημένος, τι κάνει; Τίποτε διαφορετικό, αφού κι ο ίδιος είναι σύστημα. Όταν παίρνει εξουσία, την προστατεύει κι όταν την υποστηρίζει είναι ένας γείτονας που κρίνει. Μισούν οι αριστεροί τους φασίστες και πολεμούν το σύστημα. Μισούν το σπιούνο της διπλανής πόρτας που τους κατηγορεί. Όμως σε τι διαφέρουν από τους εχθρούς τους; Διεκδικούν την εξουσία και γίνονται οι ίδιοι οι σπιούνοι της διπλανής πόρτας. Σ’ αυτό το σημείο αποκαλύπτεται ο φαύλος κύκλος που προαναφέραμε. Ο άνθρωπος εντοπίζει τον εχθρό, αλλά, επειδή είναι άνθρωπος, που γεννήθηκε μέσα στο σύστημα, κάθε φορά που αποφασίζει να του επιτεθεί, γίνεται ο ίδιος σύστημα.
Το σύστημα δίνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στον άνθρωπο κι αυτά το προστατεύουν. Είτε ο άνθρωπος σφάζει εν ονόματι του φασισμού είτε εν ονόματι του κομμουνισμού, είναι το ίδιο. Το ζητούμενο είναι να μη γίνεται ο άνθρωπος ζώο. Το σύστημα αυτό έχει καταφέρει. Έχει τη δυνατότητα κάθε φορά που απειλείται να μετατρέπει τον άνθρωπο σε ζώο κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παγιδεύονται και οι επόμενες γενιές. Αγωνίζεται ο άνθρωπος για την ελευθερία ακολουθώντας τον κάθε γελοίο σαν δούλος κι έχει την απαίτηση ν’ ακολουθούν και οι υπόλοιποι με τον ίδιο τρόπο. Μιλά κάποιος για το δικαίωμα έκφρασης του ανθρώπου, που θεωρεί θεμελιώδες, κι αν κάποιος άλλος διαφωνήσει με τα όσα λέει, τον μισεί θανάσιμα. "
Το σύστημα δίνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στον άνθρωπο κι αυτά το προστατεύουν. Είτε ο άνθρωπος σφάζει εν ονόματι του φασισμού είτε εν ονόματι του κομμουνισμού, είναι το ίδιο. Το ζητούμενο είναι να μη γίνεται ο άνθρωπος ζώο. Το σύστημα αυτό έχει καταφέρει. Έχει τη δυνατότητα κάθε φορά που απειλείται να μετατρέπει τον άνθρωπο σε ζώο κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παγιδεύονται και οι επόμενες γενιές. Αγωνίζεται ο άνθρωπος για την ελευθερία ακολουθώντας τον κάθε γελοίο σαν δούλος κι έχει την απαίτηση ν’ ακολουθούν και οι υπόλοιποι με τον ίδιο τρόπο. Μιλά κάποιος για το δικαίωμα έκφρασης του ανθρώπου, που θεωρεί θεμελιώδες, κι αν κάποιος άλλος διαφωνήσει με τα όσα λέει, τον μισεί θανάσιμα. "
Δωρεά και ευεργέτης
Πριν απ’ οτιδήποτε άλλο, χρήσιμο είναι να πούμε ορισμένα πράγματα για τη δωρεά και να τη συνδέσουμε με τον άνθρωπο και την κοινωνία. Το δύσκολο σ’ αυτήν την περίπτωση είναι ότι προσπαθούμε να συνδέσουμε μία έννοια, όπως είναι η δωρεά, με δύο εντελώς διαφορετικά από λειτουργικής άποψης πράγματα. Ενώ η δωρεά απευθύνεται στον άνθρωπο και στην κοινωνία του έχοντας σταθερά χαρακτηριστικά, οι αποδέκτες δεν είναι της ίδιας φύσης.
