ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ : (γιατί ακόμα και η εύρεση τίτλων ή ορισμών είναι κάτι το περιοριστικό!)

Ξέσκισμα!
Της ψυχής. Των ίδιων των ενστίκτων. Της ελεύθερης ανάπτυξης της σκέψης. Των πιο αυθεντικών χαμόγελων, κυρίως αυτών στα οποία εκείνοι δεν έβλεπαν το λόγο. Των παιδικών μας παιχνιδιών στη γειτονιά, όταν οι γειτόνοι έσκουζαν κι αγρίευαν για το πόσο ταράζουμε την ησυχία τους και οι γέροι μας μάς φώναζαν να χωθούμε στα σπίτια μας για να μην ενοχλούμε. Των πρώτων μας σκιρτημάτων που ενοχοποιούνταν και καταδικάζονταν από την αρρώστια της χαμηλοβλεπούσας κομπλεξικής ομήγυρης, κοινωνιούλας γονιών, συγγενών, δασκάλων, αυτόκλητων δικαστών, παπάδων, ηθικολόγων υποκριτών.
Της αγάπης για μάθηση από το παραλήρημα σογιών και περίγυρων και εκπαιδευτικών κάτεργων για προσκόμμιση των πρέποντων βαθμών και απόκτησης λειψής και στρεβλής γνώσης.
Των πανιών στα καραβάκια που φτιάχναμε από μικροί.
Των σχεδίων πλεύσης σε ρότες προσωπικές, περιπειώδεις, ανακαλυπτικές.
Της άρνησης ψυχαναγκαστικής εισόδου μας στη δουλεμπορική αγορά εργασίας τους, στα σαλόνια της ασφυκτικής κι αυτοματοποιημένης κανονικότητάς τους, στα πυραμιδικά ιδρύματα της πραγματικότητάς τους.
Των εννοιών που μας δίδασκαν στη θεωρία τους και σταύρωναν στην πράξη τους.
Της ανάγκης να φωνάξεις, να φωνάξεις έστω και αν παραμείνεις λουφαγμένος στη γωνία, αλλά όχι! τους κακοφαινόταν ακόμη κι αυτό, γιατί...ακούγεσαι! Οφείλαμε να σφραγίζουμε το στόμα μας όταν μας έπνιγε η μυστική κραυγή του πεσμένου σε κώμα που αντιλαμβανόταν το φως της ύπαρξης μα δεν μπορούσε να σαλέψει κινούμενος προς αυτό...

Αλλά...

...η επανάσταση είναι ένα αγόρι κι ένα κορίτσι που, αγριεμένα και πιασμένα χέρι χέρι, αφήνουν πίσω τις νουθεσίες των γνωστικών γονέων και την αποσύνθεση της ασφάλειας και των μεταμφιέσεων του μνήματος του παλιού κόσμου. Και, μεθυσμένα από τις αιώνιες χαρές και πιο γενναίες υποσχέσεις της ζωής, ανακαλύπτουν μαζί καινούργιες συναρπαστικές διαδρομές. Όχι για να σταθούν στο ξεκίνημά τους εκθειάζοντάς τες απλώς. Όχι για να παγιδευτούν σε ατέλευτες ομιλίες, θεωρίες και διακηρύξεις γύρω από το ρίσκο και τα οφέλη του τολμήματος. Όχι για να γενούν στο πέρασμα τελικά τα σκιάχτρα του εαυτού τους και των αρχικών προθέσεών του, ώστε ν'αποθαρρύνουν και μελλοντικούς συν-οδοιπόρους. Αλλά για να γενούν τα ίδια το ταξίδι, ο αυτοκαθορισμός της πορείας και η εκπλήρωση της λαχτάρας...

" Όλη μου τη ζωή ο κόσμος προσπαθεί να ταρακουνήσει το κλουβί μου για να με αναγκάσει να εκραγώ. Με δοκιμάζει. Προσπαθώντας να βρει την αδυναμία μου. Η μάνα μου έλεγε 'γιε μου μην κάθεσαι στο κρύο' κι ο πατέρας μου το ίδιο. Θα έλεγε 'ποτέ σου μη χάσεις τον έλεγχο του εαυτού σου'. Αλλά ανοίγω το παράθυρο. Αφήνω τον κρύο αέρα να διαπερνάει. Έχασα τον έλεγχο" - Ποίημα του νεαρού Brian Deneke, τραγικού ήρωα της ταινίας "BOMB CITY"

Μην μου λες ότι είμαι ένας κακόμοιρος τοσοδούλης μπροστά σε ασύλληπτα για την κατανόησή μου μεγέθη. Ακόμα και η τοσοδούλα του παραμυθιού κατάφερε στο τέλος να...αποκτήσει φτερά! Μην μου τσαμπουνάς ότι είμαι πολύ μικρός για να καταφέρω οτιδήποτε σημαντικό, για να'χω δυνατότητες που αγγίζουν δυσθεώρητα ύψη, για να αλλάξω οτιδήποτε μέσα στο υπέροχο Χάος της απεραντοσύνης του σύμπαντος. Αφού κι εγώ είμαι κομμάτι ενεργό αυτού του ...εύρυθμου χάους! Θέλω να γίνω ο δαμαστής του θηρίου του εαυτού μου, που αν καταφέρω να γνωρίσω την Ουσία και τη Δύναμη πίσω από τα αυτοματοποιημένα περιτυλίγματά του, μπορώ να γίνω ο μοναδικός κυρίαρχός του...Και ξέρεις; Μπορώ από κάμπια που σέρνεται να μεταμορφωθώ σε πεταλούδα. Που το άνοιγμα των φτερών της στο Τόκιο μπορεί να φέρει τυφώνες στη Νέα Υόρκη και το αντίστροφο...Μπορεί να φέρει τη δραματική ανατροπή, την ολοσχερή μεταβολή κλειστών συστημάτων, την εκτροπή της ροής των "πραγμάτων" προς μεταμορφωτικές κοσμικές λεωφόρους. Σιγά μην κλάψω, σιγά μην φοβηθώ...

Κυριακή 24 Μαΐου 2026

UTOPIA (Μια "ουτοπία" που κάθε άλλο παρά λειτουργεί υπέρ του Ανθρώπου...)


 " Ένας πληθυσμός οπλισμένος με κινητά τηλέφωνα και διαποτισμένος με μια ολοένα και πιο αυτόματη αντίδραση, με την εκδήλωση μιας σπασμωδικής τιμωρητικότητας προς τους συνανθρώπους τους...Είναι οι άνθρωποι τόσο αδύναμοι που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως όπλα ώστε να "τρέξουν" οι ίδιοι την επιτήρησή τους (και τον έλεγχο σε βάρος τους) για λογαριασμό μιας κυβέρνησης;" (χα! ρητορικό μάλλον το ερώτημα...)

Αφού παρακολουθήσετε αυτό το πολύ ενδιαφέρον, προφητικό (?) video, προτείνονται και αυτές οι διαδρομές για περαιτέρω τροφή στη σκέψη: Spot the differences   και Τεχνητή Νοημοσύνη: Από βοηθός, γίνεται τύραννος! 

Μας περιμένει όλους, αν δεν έχει ήδη "στρογγυλοκάτσει" εδώ, ο ψηφιακός ρουφιανισμός, η πλήρης αυτοματοποίηση των ανθρώπινων όντων και κάθε πτυχής της "ζωής" τους και μια "βελούδινη" αλλά πέρα για πέρα ασφυκτική υποδούλωση... Όπως τουλάχιστον την εισπράττουν όσοι ακόμα διατηρούν το "ελάττωμα" της εσωτερικής ελευθερίας να τους προσδιορίζει και της ανεξάρτητης αντίληψης να τους στοχοποιεί...

Από την περιγραφή του video στο youtube (μετά το πρωτότυπο κείμενο ακολουθεί η μετάφραση στα ελληνικά - στις ρυθμίσεις επιλέγετε ελληνικούς υπότιτλους):

 

Jack has just come back to his homeland of Australia after over a decade away in paradise. But after being met at the airport by his brother Frank, Jack discovers that the country has radically changed. Citizens report and fine one another for various civil infractions, using their mobile phones to record and upload offenses to a government app. 

Jack is in disbelief as he arrives at Frank's home with his wife Margaret, and he can't even believe that swearing is fined and alcohol is banned. There are cameras everywhere, and the only safe place in people's homes is the bathroom. Unable to adapt or accept the changes, Jack attempts to leave the country -- a much harder feat to accomplish than he thought. 

Written and directed by Kosta Nikas, this sci-fi short may be named after an ideal paradise of balance and peace, but its title is deeply satirical in how the film portrays the absurdity of the new surveillance state. It constructs a fascinating world that seems only a few steps removed from our phone-saturated society, telling its cautionary tale in an ironically jaunty way. 

The writing takes time in its world-building, which is often one of the pleasures of the sci-fi genre. The narrative action at the beginning catalogs the myriad ways that control and order are exerted over people, and there's dour, wry humor embedded in how Frank escorts his increasingly skeptical brother through this brave new world. The bright sunniness of the cinematography and the percolating, cheerful musical score that peppers itself throughout the film also add touches of stylish buoyancy to what is an increasingly dark story. 

The aesthetic approach offers a counterpoint to the often horrifying reality shown on screen, in which citizens are incentivized to document one another's offenses through their omnipresent phones. Jack is a stand-in for the audience, looking increasingly askance at how even the most intimate recesses of everyday life can't escape the pitiless lens of a camera and the desperate people wielding them. 

It takes some time for the dramatic conflict to emerge, but the world-building is fascinating enough to carry interest through, and is substantial and detailed enough to power an entire series or feature. By the time Jack finally decides that he must escape, the building blocks of the world and story have been carefully laid into place, forming a chain of obstacles that make it harder for him to leave. He seems trapped indefinitely, but then he gets an unexpected chance -- though one that comes at considerable cost. 

That cost, however, doesn't seem so bad by the time we conclude UTOPIA, which we realize is anything but. Its sense of horror derives not from perversity or violence, but from how the world that the film constructs is only a few clicks from our current reality. 

Practically everyone has a smartphone, and the devices are deeply integrated with almost all aspects of our lives, from banking to romance to communication to entertainment. At many levels, we're still reckoning with how mobile technology is transforming our lives and our relationships. A population armed with phones -- and imbued with increasingly knee-jerk punitiveness towards fellow humans -- seems ludicrous, but with deeper reflection, viewers realize those pieces are already in place in other aspects of our culture. Are human beings so weak that they could be weaponized to do a government's surveillance for them? UTOPIA imagines that day isn't as far as one would think."

 

"  Ο Τζακ μόλις επέστρεψε στην πατρίδα του, την Αυστραλία, μετά από πάνω από μια δεκαετία μακριά απ' τον παράδεισο. Αλλά αφού τον υποδέχεται στο αεροδρόμιο ο αδελφός του Φρανκ, ο Τζακ ανακαλύπτει ότι η χώρα έχει αλλάξει ριζικά. Οι πολίτες καταγγέλλουν και επιβάλλουν πρόστιμα ο ένας στον άλλον για διάφορες αστικές παραβάσεις, χρησιμοποιώντας τα κινητά τους τηλέφωνα για να καταγράφουν και να ανεβάζουν αδικήματα σε μια κυβερνητική εφαρμογή. 

Ο Τζακ είναι δύσπιστος καθώς φτάνει στο σπίτι του Φρανκ με τη σύζυγό του Μάργκαρετ, και δεν μπορεί καν να πιστέψει ότι ακόμα και για τις βωμολοχίες επιβάλλονται πρόστιμα και το αλκοόλ απαγορεύεται. Υπάρχουν κάμερες παντού, και το μόνο ασφαλές μέρος στα σπίτια των ανθρώπων είναι η τουαλέτα. Ανίκανος να προσαρμοστεί ή να αποδεχτεί τις αλλαγές, ο Τζακ επιχειρεί να φύγει από τη χώρα - ένα κατόρθωμα πολύ πιο δύσκολο από ό,τι νόμιζε. 

Σε σενάριο και σκηνοθεσία του Κώστα Νίκα, αυτή η ταινία επιστημονικής φαντασίας μικρού μήκους μπορεί να πήρε το όνομά της από έναν ιδανικό παράδεισο ισορροπίας και ειρήνης, αλλά ο τίτλος της είναι βαθιά σατιρικός στον τρόπο με τον οποίο η ταινία απεικονίζει τον παραλογισμό του νέου κράτους επιτήρησης. 

Κατασκευάζει έναν συναρπαστικό κόσμο που φαίνεται να απέχει λίγα μόνο βήματα από την κοινωνία μας, που είναι κορεσμένη από οθόνες mobile phones, αφηγούμενος την προειδοποιητική του ιστορία με έναν ειρωνικά χαρούμενο τρόπο. 

 Η γραφή απαιτεί χρόνο για να χτίσει τον κόσμο της, κάτι που συχνά αποτελεί μια από τις απολαύσεις του είδους επιστημονικής φαντασίας. Η αφηγηματική δράση στην αρχή καταγράφει τους μυριάδες τρόπους με τους οποίους ασκείται έλεγχος και επιβάλλεται "τάξη" στους ανθρώπους, και υπάρχει ένα σκυθρωπό, ειρωνικό χιούμορ ενσωματωμένο στο πώς ο Φρανκ συνοδεύει τον ολοένα και πιο σκεπτικιστή αδελφό του μέσα σε αυτόν τον θαυμαστό νέο κόσμο. 

Η φωτεινή ηλιοφάνεια της κινηματογράφησης και η διαπεραστική, χαρούμενη μουσική επένδυση που διαπερνά την ταινία προσθέτουν επίσης πινελιές κομψής ζωντάνιας σε μια ολοένα και πιο σκοτεινή ιστορία. Η αισθητική προσέγγιση προσφέρει ένα αντίστιγμα στην συχνά τρομακτική πραγματικότητα που παρουσιάζεται στην οθόνη, στην οποία οι πολίτες έχουν κίνητρο να καταγράφουν τα αδικήματα ο ένας του άλλου μέσω των πανταχού παρόντων τηλεφώνων τους.  

Ο Τζακ πάρνει τη θέση του κοινού, κοιτάζοντας όλο και με πιο απορία πώς ακόμη και οι πιο οικείες γωνιές της καθημερινής ζωής δεν μπορούν να ξεφύγουν από τον αδίστακτο φακό μιας κάμερας και τους απελπισμένους ανθρώπους που την χειρίζονται. Χρειάζεται λίγος χρόνος για να αναδυθεί η δραματική σύγκρουση, αλλά η οικοδόμηση του κόσμου είναι αρκετά συναρπαστική για να τραβήξει το ενδιαφέρον και είναι αρκετά ουσιαστική και λεπτομερής για να τροφοδοτήσει μια ολόκληρη σειρά ή ταινία μεγάλου μήκους. 

Μέχρι ο Τζακ να αποφασίσει τελικά ότι πρέπει να δραπετεύσει, τα δομικά στοιχεία του κόσμου και της ιστορίας έχουν τοποθετηθεί προσεκτικά στη θέση τους, σχηματίζοντας μια αλυσίδα εμποδίων που δυσκολεύουν την έξοδό του. Φαίνεται παγιδευμένος επ' αόριστον, αλλά στη συνέχεια έχει μια απροσδόκητη ευκαιρία - αν και με σημαντικό κόστος. 

 Αυτό το κόστος, ωστόσο, δεν φαίνεται τόσο μεγάλο όταν ολοκληρώνουμε την "ΟΥΤΟΠΙΑ", την οποία συνειδητοποιούμε ότι μόνο αυτό δεν είναι πραγματικά. Η αίσθηση τρόμου δεν προέρχεται από τη διαστροφή ή τη βία, αλλά από το πώς ο κόσμος που κατασκευάζει η ταινία απέχει μόνο λίγα κλικ από την τρέχουσα πραγματικότητά μας. Πρακτικά όλοι έχουν ένα smartphone, και οι συσκευές είναι βαθιά ενσωματωμένες σε σχεδόν όλες τις πτυχές της ζωής μας, από τις τραπεζικές συναλλαγές μέχρι τον έρωτα, την επικοινωνία και την ψυχαγωγία. Σε πολλά επίπεδα, εξακολουθούμε να αναλογιζόμαστε πώς η κινητή τεχνολογία μεταμορφώνει τη ζωή και τις σχέσεις μας. Ένας πληθυσμός οπλισμένος με κινητά τηλέφωνα - και διαποτισμένος με μια ολοένα και πιο αυτόματη αντίδραση, με την εκδήλωση μιας σπασμωδικής τιμωρητικότητας προς τους συνανθρώπους μας - φαίνεται γελοίος, αλλά με βαθύτερη σκέψη, οι θεατές συνειδητοποιούν ότι αυτά τα κομμάτια είναι ήδη στη θέση τους σε άλλες πτυχές του πολιτισμού μας. Είναι οι άνθρωποι τόσο αδύναμοι που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως όπλα ώστε να "τρέξουν" οι ίδιοι την επιτήρησή τους για λογαριασμό μιας κυβέρνησης; Η UTOPIA φαντάζεται ότι αυτή η μέρα δεν είναι τόσο μακριά όσο θα περίμενε κανείς. "


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου